Opowieści z życia języka

19 października br. gościliśmy w Czwórce wybitnego badacza współczesnej polszczyzny, popularyzatora kultury języka – prof. Jana Miodka. Jako wprowadzenie do dyskursu z językoznawcą o naszej ojczyźnie – polszczyźnie uczniowie klas IV E i H przedstawili wnioski z językowego projektu badawczego Wyrazy, które sprawiają trudność współczesnemu czytelnikowi "Lalki”. Potem nastąpiła gawęda profesora o tym, jak i dlaczego nowe słowa zastępują powszechnie używane (np. komputeropis wypiera maszynopis, a zresetować – zregenerować)  i o tym, jak zakorzenione w  języku frazeologizmy rozbija grom z jasnego… drona…

Jednak prawdziwa eksplozja emocji nastąpiła w drugiej części spotkania, kiedy szkolna aula stała się agorą, w której nasi uczniowie prowadzili debatę z profesorem, zasypując go gradem pytań.

Czy anglicyzmy szkodzą naszemu językowi, czy przeciwnie – wzbogacają go?

Czy jest taki wyraz albo frazeologizm ze slangu młodzieżowego, z którego zrozumieniem profesor miał kłopot?

Zdarzało się panu profesorowi, wybitnemu językoznawcy, popełnić błąd językowy albo ortograficzny?

Jak na zasób słownikowy polszczyzny wpływa moda językowa?

Lepiej, kiedy nasz język dąży do unifikacji  z innymi językami europejskimi, czy wręcz odwrotnie – rozwija się po swojemu?

Jakie słowo uważa pan za najważniejsze w polszczyźnie?

Trzeba przyznać, że nasz gość umiejętnie podbijał piłeczkę językowych emocji. Na przykład, kiedy zachwycił się stworzonym przez Hannę neologizmem olewawczo i na gorąco przeanalizował jego etymologię oraz budowę słowotwórczą.  Albo przyznał się do własnych… wątpliwości ortograficznych w zapisie końcówki fleksyjnej słów cukinii czy Kalifornii… A młodzieżowym słowem LO nr IV stał się wyraz melanż, którego slangowego znaczenia profesor nie potrafił dociec bez podpowiedzi (z kolei młodzi ludzie nie znali już podstawowego znaczenia tego słowa).

Kto by pomyślał, że gawędy o życiu języka wzbudzą tyle ciekawości, emocji, dociekliwości współczesnej młodzieży!  Okazało się, że uczniowie Czwórki to odpowiedzialni (a słowo odpowiedzialność pan profesor wskazał jako kluczowe w naszym słowniku!) użytkownicy języka!

(ab)

Zdjęcia: Beata Kulik i Mila Karpenko